STOLICA BESKIDU WYSPOWEGO
BESKID WYSPOWY to grupa górska, ograniczona na zachodzie górnymi odcinkami dolin rzek Skawy i Raby, na wschodzie zaś Doliną Dunajca. Na południu doliny rzek: Mszanki i Kamienicy rozgraniczają Beskid Wyspowy od Gorców, ku północy zaś górzysty krajobraz przechodzi w łagodne sfalowania Pogórza Wielicko-Rożnowskiego.
Beskid Wyspowy graniczy więc : od północy z Pogórzem Wiśnickim, od południa z Gorcami i Beskidem Sądeckim, od wschodu z Pogórzem Rożnowskim a od zachodu z Beskidem Makowskim i na małym odcinku z Beskidem Żywieckim.
Charakterystyczną cechą Beskidu Wyspowego jest wyrastanie odosobnionych, „wyspowo“ wznoszących się szczytów z typowo pogórskiego krajobrazu. Szczyty te mają strome stoki, wierzchowina jednak z reguły jest płaska i wylesiona. Wyjątek stanowią trzy pasma: Łososińskie, Ostrej i Ciecienia. Najwyższym szczytem Beskidu
Wyspowego jest Mogielica (1171 m n.p.m.), do ważniejszych należą: Luboń Wielki (1023 m), Szczebel (977 m), Lubogoszcz (967 m), Ćwilin (1060 m), Śnieżnica (1006 m), Łopień (951 m), Jasień (1062 m), Cichoń (929 m), Ostra (928 m), Modyń (1032 m), Jaworz (921 m), Sałasz (909 m), Kamionna (805 m), Kostrza (730 m) i Ciecień (835 m). Poszczególne szczyty czy grupy górskie oddzielone są od siebie dolinami rzek i potoków, z których najważniejszymi są: Raba (dopływ Wisły), Stradomka, Łososina, Smolnik, Słomka, Jastrzębik, Potok Zalesiański.Głębokie doliny rzeczne, które oddzielają poszczególne szczyty górskie, od dawien dawna wykorzystywane były jako trakty komunikacyjne. Dzisiaj biegną nimi drogi, łączące poszczególne miejscowości tego regionu. Rzeki i potoki tego regionu należą do dorzecza Dunajca i Raby - prawobrzeżnych dopływów Wisły. Z wyspowym charakterem szczytów otoczonych głębokimi i szerokimi dolinami związana jest jeszcze jedna ważna cecha Beskidu Wyspowego "morza mgieł". Zjawisko tzw. 
inwersji temperatury polega na odwróceniu warunków termicznych, czyli zamiast spadku temperatury wraz z wzrostem wysokości n.p.m., co jest cechą charakterystyczną górskiego klimatu mamy coś zupełnie odwrotnego. Temperatura w obniżeniach górskich (doliny, kotliny) jest niższa (nawet do kilkunastu stopni) niż na szczytach gór i właśnie w tedy możemy obserwować "morza mgieł" - wtedy to odosobnione wyspowe szczyty wyrastają z mgły jak wyspy na morzu. Zjawisko inwersji występuje najintensywniej we wschodnich rejonach Beskidu Wyspowego, zwłaszcza na pograniczu z Kotliną Sądecką. Właśnie stąd wzięła się nazwa Beskid Wyspowy, którą wymyślił Kazimierz Sosnowski, wybitny nauczyciel w sądeckim gimnazjum. Nocując wraz z młodzieżą na Ćwilinie, rankiem roztoczył się przed turystami wspaniały widok - morze mgieł w dolinach ponad które wystawały tylko szczyty górskie, wyżej tylko błękitne niebo i słońce. Mieli wrażenie jakby przebywali na wyspie pośród bezkresnego morza.
inwersji temperatury polega na odwróceniu warunków termicznych, czyli zamiast spadku temperatury wraz z wzrostem wysokości n.p.m., co jest cechą charakterystyczną górskiego klimatu mamy coś zupełnie odwrotnego. Temperatura w obniżeniach górskich (doliny, kotliny) jest niższa (nawet do kilkunastu stopni) niż na szczytach gór i właśnie w tedy możemy obserwować "morza mgieł" - wtedy to odosobnione wyspowe szczyty wyrastają z mgły jak wyspy na morzu. Zjawisko inwersji występuje najintensywniej we wschodnich rejonach Beskidu Wyspowego, zwłaszcza na pograniczu z Kotliną Sądecką. Właśnie stąd wzięła się nazwa Beskid Wyspowy, którą wymyślił Kazimierz Sosnowski, wybitny nauczyciel w sądeckim gimnazjum. Nocując wraz z młodzieżą na Ćwilinie, rankiem roztoczył się przed turystami wspaniały widok - morze mgieł w dolinach ponad które wystawały tylko szczyty górskie, wyżej tylko błękitne niebo i słońce. Mieli wrażenie jakby przebywali na wyspie pośród bezkresnego morza.Przeciętna wysokość szczytów Beskidu Wyspowego waha się od 900-1000 m n.p.m.
PASMA W BESKIDZIE WYSPOWYM
| SZCZYTY |
Wzniesienie n.p.m w metrach
|
Miejsce położenia szczytu |
|
Mogielica(najwyższy szczyt)
Ćwilin
Jasień
Modyń
Luboń Wielki
Śnieżnica
Szczebel
Lubogoszcz
Łopień
Cichoń
Ostra
Kobylica
Jaworz
Sałasz
Jeżowa Woda
Łyżka
Kamionna
Chełm
Łysa Góra
Pasierbiecka Góra
Golców
Wielka Góra
Szkiełek
Kostrza
|
1170
1072
1062
1029
1022
1007
976
967
951
928
929
924
921
090
888
803
802
790
785
764
755
752
749
730
|
Półrzeczki
Półrzeczki
Gruszowiec
Kamienica
Glisne
Wola Skrzydlańska
Kasinka Mała
Kasinka Mała
Dobra
Słopnice
Młyńczyska
Wilczyce
Męcina
Mordarka
Młyńczyska
Makowica
Kłodne
Mordarka
Pasierbiec
Stara Wieś
Pisarzowa
Łukowica
Kostrza
|