KULTURA

W Limanowej życie kulturalne objawia wszystkie swe oblicza. Galerie wystawowe prezentują dorobek miejscowych twórców amatorów, ale zapraszają też na ekspozycje prac profesjonalnych rzeźbiarzy i mistrzów pędzla. Można obejrzeć tu przedstawienia przygotowane przez zespół młodzieżowy Miejskiego Domu Kultury i spektakle teatru ulicznego o europejskiej sławie. Zespoły regionalne pozwalają poznać folklor tych okolic, a w pięknym wnętrzu bazyliki wirtuozi prezentują arcydzieła muzyki organowej. Limanowa ma bogate tradycje kulturalne.

 

W roku 1900 powstał tutaj oddział Towarzystwa Szkoły Ludowej założony z inicjatywy ówczesnego sekretarza Rady Powiatowej, Józefa Beka (Becka), który osobiście wygłaszał odczyty, ilustrując je obrazami z „latarni magicznej”. W tamtych czasach powstał też zaczątek Biblioteki Publicznej, liczącej sobie już ponad sto lat. Piękną kartę w kronice kulturalnej miasta zapisało również, działające na początku ubiegłego wieku, stowarzyszenie „Teatr i Chór Włościański”. Tradycje teatralne sięgają w Limanowej roku 1869, a pierwsze, nieme jeszcze, kino „Marzenie” działało przy miejscowej rafinerii nafty na początku XX wieku. Do tych tradycji nawiązuje się często w czasach współczesnych.
Nazwy limanowskich ulic wskazują na to, iż żywą pamięcią otacza się w miejscowej społeczności postacie twórców z dziedziny kultury i sztuki, wywodzących się z Ziemi Limanowskiej. Do najbardziej znanych należą: związany z Młynnem pisarz, Jerzy Żuławski (1874-1915), pochodzący z Poręby Wielkiej piewca Gorców, Władysław Orkan (1875-1830), urodzony w pobliskim Berdychowie teoretyk sztuki, poeta i malarz, Tytus Czyżewski (1890-1945). W latach dzieciństwa i młodości z Limanową był  również związany czołowy publicysta paryskiej „Kultury”, Juliusz Mieroszewski (1906-1976).
Mają także limanowianie swych rodaków, którzy pędzlem i piórem utrwalili minione obrazy z życia miasteczka. Jego malownicze zakątki oraz obyczaje mieszkańców odnajdziemy na obrazach miejscowych malarzy: Franciszka Mrażka (1891-1970), Tadeusza Ociepki (1920-1978), Maksymiliana Brożka (1897 - 1977), a także w utworach literackich Władysława Dunarowskiego (1903 -1987) czy opowiadaniach Haliny Ochęduszko (1927-1990). Ciekawą spuściznę artystyczną (głównie grafiki i witraże), związaną w znacznej części z regionem, pozostawił po sobie, urodzony w podlimanowskiej Starej Wsi, Wincenty Gawron (1908-1991).

Limanowa posiada zespół obiektów kulturalnych, zapewniających wszystkim zainteresowanym dogodny kontakt z szeroko pojętą kulturą. Należą do nich: Miejski Dom Kultury, Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna wraz z Miejską Galerią Sztuki, Biblioteka Pedagogiczna i Biblioteka Parafialna, Muzeum Regionalne Ziemi Limanowskiej oraz Muzeum Parafialne. Imprezy kulturalne odbywają się także w auli Szkoły Muzycznej im. Grażyny Bacewicz oraz w sali Domu Pielgrzyma. Ciekawie brzmiące organy limanowskiej bazyliki umożliwiają kontakt z muzyką organową. Wymienione tu jednym tchem instytucje kulturalne prowadzą wszechstronną działalność.

Limanowski Dom Kultury, dysponujący dużą salą widowiskową, jest gospodarzem większości imprez kulturalnych. Tutaj też odbywają się spotkania artystyczne o charakterze festiwalowym, takie jak: Festiwal Folklorystyczny „Limanowska Słaza”, czy Festiwal Piosenki Turystycznej. Na tutejszej scenie próbują swych sił młodzi miłośnicy teatru, realizując aktorskie pasje w grupie teatralnej „Zero”. Można też rozwijać uzdolnienia artystyczne w pracowni plastyki i zespole tańca nowoczesnego, uczestniczyć w zajęciach prowadzonych w pracowni modelarskiej. Dom Kultury jest gospodarzem kina, zjazdów, konferencji i spotkań o zasięgu regionalnym i ogólnopolskim. Godne polecenia są organizowane przez tę placówkę Letnie Koncerty Muzyki Organowej w limanowskiej bazylice. Wyjątkowa atmosfera tego miejsca pozwala w skupieniu wysłuchać arcydzieł muzyki organowej, wykonywanych przez wysokiej klasy artystów. Limanowski Dom Kultury współpracuje też ze znanym w Polsce i w wielu krajach Europy krakowskim teatrem ulicznym „KTO”. Dlatego limanowanie i przebywający tu goście niemal co roku mają okazję obejrzeć fascynujące spektakle realizowane przez ten zespół. Na lato Dom Kultury przygotowuje bogaty program Limanowskiego Lata Artystycznego; w czasie wakacyjnych miesięcy mieszkańcy miasta, wczasowicze i turyści uczestniczą w prezentacjach wielu zespołów i solistów występujących na plenerowej estradzie ustawionej na limanowskim rynku.

Muzeum Ziemi Limanowskiej, mieszczące się w zabytkowym dworze Marsów, popularyzuje zabytki oraz walory krajoznawcze miasta i powiatu, w specjalnej galerii portretów przypomina zasłużone dla regionu postacie, prezentuje stałe wystawy ukazujące historię miasta oraz obiekty etnograficzne i kulturę ludową Ziemi Limanowskiej. W salach wystawowych muzeum zawsze jest czynna jakaś wystawa czasowa, poświęcona miejscowym twórcom lub wybranemu tematowi. Tutaj odbywają się mające swoją tradycję Posiady Muzealne, sesje popularno-naukowe, a także spotkania Klubu Miłośników Sztuk Pięknych.

Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna
  służy, zarówno swoim stałym czytelnikom jak i gościom, dwoma wypożyczalniami (dla dzieci i dla dorosłych), czytelnią popularno-naukową, unikalnymi zbiorami działu regionalnego, czytelnią internetową. Wiele uwagi poświęca się popularyzacji czytelnictwa oraz kultury i historii regionu. Tutaj też znajduje się ceniona szeroko Miejska Galeria Sztuki. Zmieniane co miesiąc ekspozycje prezentują dorobek indywidualnych twórców amatorów i profesjonalistów, organizowane są także wystawy zbiorowe. Wernisaże inaugurujące każdą z wystaw są okazją do spotkań środowisk twórczych i miłośników sztuki. 

Działalności kulturalnej służą także obiekty sanktuarium limanowskiego. Tutaj corocznie organizowane są Konkursy Palm Wielkanocnych oraz Przeglądy Szopek i Zespołów Kolędniczych. Podczas letnich wieczorów w pięknym wnętrzu bazyliki odbywają się wspomniane już Letnie Koncerty Organowe. W Muzeum Parafialnym obejrzeć można zbiory sztuki sakralnej oraz pamiątki związane z historią miasta.

Wszystkie placówki kulturalne sprzyjają działalności bardzo różnorodnych zespołów artystycznych mających często kilkudziesięcioletnią tradycję. Należą do nich: Regionalny Zespół „Limanowianie”, orkiestra dęta „Echo Podhala”, trzy zespoły chóralne istniejące przy bazylice - „Pueri Cantores Limanovienses”, „Canticum Jubilaeum” oraz najstarszy spośród nich - chór męski. Warto także wspomnieć o wspierających działalność kulturalną stowarzyszeniach społecznych, takich jak: Towarzystwo Fotograficzne „Nova”, Towarzystwo Miłośników Ziemi Limanowskiej, Związek Limanowian.

Ważnym czynnikiem kulturotwórczym jest bardzo żywotna i reprezentująca wysoki poziom prasa lokalna. Dokumentuje ona tradycje kulturalne, rejestruje aktualną aktywność w tej dziedzinie a także umożliwia osobom zainteresowanym realizację zamiłowań dziennikarskich i literackich. W Limanowej ukazuje się aż pięć czasopism: kwartalnik sanktuaryjny „Mater Dolorosa” (od roku 1974), dwa miesięczniki - „Gazeta Limanowska” (od roku 1989), „Echo Limanowskie” (od roku 1993), gazeta samorządowa gminy Limanowa „Wiadomości Gminne” (od roku 1996) oraz popularyzujący region kwartalnik o zasięgu powiatowym - „Almanach Ziemi Limanowskiej” (od roku 2000). Pisma te są bogatym źródłem wiedzy o wszystkich dziedzinach życia miasta i regionu.


Jerzy Bogacz

 


 

  Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych - 1 marca 2017

 

  Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych - 1 marca 2017

 

  Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych - 1 marca 2017

 

  Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych - 1 marca 2017

 

  Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych - 1 marca 2017

 

  Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych - 1 marca 2017

 

  Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych - 1 marca 2017

 

  Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych - 1 marca 2017

 

  Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych - 1 marca 2017

 

  Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych - 1 marca 2017

 

  Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych - 1 marca 2017

 

  Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych - 1 marca 2017

 

  Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych - 1 marca 2017

 

  Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych - 1 marca 2017

 

  Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych - 1 marca 2017

 

  Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych - 1 marca 2017